Dodał: |
Aktualizacja: |
Marija Jakubowycz

Przyjechała do Polski w 2001 roku spod Ternopola na Ukrainie w poszukiwaniu pracy. Planowała zostać miesiąc, ale jest już 13 lat. Na początku przeszła chrzest bojowy: sprzątanie, opieka nad chorą kobietą, opieka nad dzieckiem… Dużo było tych prac! Od 8 lat pracuje jako lektorka języka rosyjskiego i ukraińskiego, tłumaczka. W 2009 roku założyła Fundację Ternopilską. Zajmuje się pracą społeczną i wolontariatem na rzecz Ukraińców wykorzystując swoje umiejętności i doświadczenia. Najlepiej czuje się miedzy książkami, w bibliotekach i księgarniach. Wspólne czytanie z innymi – marzenie które towarzyszy jej od lat. Lubi kawę po turecku i placki z makiem (palanyci z makom). Lubi podróże i odwiedzanie różnych krajów ale pragnie odkrywać też jak najwięcej zakątków Ukrainy.

Prawo w praktyce ma wiele odsłon, teoretyczna wiedza pomaga. Jednak to codzienna praktyka Fundacji Ternopilskiej związana z uzyskiwaniem potwierdzenia zameldowania przez cudzoziemców skłoniła mnie do opracowania tego tekstu. Poniżej opiszę krok po kroku, jak wygląda uzyskiwanie zameldowania w Polsce.

 

Kiedy meldunek dla cudzoziemca jest niezbędny?

W celu uzyskania numeru PESEL. Podobne identyfikatory numeryczne istnieją w każdym kraju, gdzie w taki sposób są porządkowane i ewidencjonowane dane podatkowe i ubezpieczeniowe obywateli danego kraju.

PESEL jest nadawany cudzoziemcowi po dwóch tygodniach od dnia zameldowania na pobyt trwający ponad 3 miesiące – może to być 92 dni, 95 dni, 100 dni i więcej. Jeżeli meldunek trwa mniej niż 3 miesiące, nie da się uzyskać numeru PESEL.

Dla czego tak wiele się mówi tutaj o PESEL-u, chociaż tematem jest meldunek? Dla cudzoziemca meldunek, jak opisałam powyżej, jest jedynym sposobem uzyskania numeru PESEL, a posiadanie tego identyfikatora znacznie ułatwia codzienne funkcjonowanie w Polsce.

O PESEL nas zapytają:
- w banku,
- w przychodni,
- w ZUS-ie,
- w urzędzie skarbowym,
- w szpitalu, na ostrym dyżurze,
- podczas podpisania umowy z pracodawcą,
- w czasie studiowania.

Jeżeli nie mamy PESEL-u, wszędzie musimy okazać paszport zagraniczny, jednak nie wszystkie systemy administracyjne pozwolą identyfikować osobę za pomocą tego dokumentu, choćby z tego powodu, że paszport może się zmienić (jego numer), podobnie nazwisko, a PESEL jest niezmienny przez całe życie.

Kiedy meldunek się przydaje? W celu:
- okazania potwierdzenia zameldowania w różnych urzędach, np. w wydziałach do spraw cudzoziemców podczas ubiegania się o kartę pobytu,
- zarejestrowania się jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy,
- świętego spokoju i poczucia względnej stabilności w obcym kraju.

Kiedy meldunek jest zastępowany innymi dokumentami na wymóg państwowej instytucji?

Bardzo ważną instytucją dla nas, cudzoziemców, jest Wydział Spraw Cudzoziemców przy urzędach wojewódzkich. Podczas ubiegania się o kartę pobytu należy spełnić wymóg dostarczenia różnych dokumentów potwierdzających nasz pobyt w Polsce, stwierdzających konkretne miejsce pobytu. Wydział wymaga od nas w postępowaniu wyjaśniającym okazania jednego z dokumentów: potwierdzenia zameldowania, umowy o wynajem, umowy użyczenia lokalu, aktu własności lokalu, w którym mieszkamy. Warto rozważnie podchodzić do wymogu stawianego przez instytucję i postarać się o uzyskanie jednego z takich dokumentów, ale nie stresować się, jeżeli nie udaje się zdobyć i meldunku, i umowy o wynajem.

Piszę tutaj o rozważnym podejściu z tego względu, że w razie zameldowania w grę wchodzi dobra wola gospodarza domu – on nie chce zameldować, a my nie mamy na to wpływu. Każda osoba we własnym mieszkaniu ma swoje prawa, zameldowanie innych osób jest prawem właściciela lub administratora mieszkania, a nie jego obowiązkiem.
Jeżeli wymogi wydziału o potwierdzenie zameldowania powtarzają się, warto napisać oświadczenie o takiej treści: „oświadczam, że właściciel mieszkania, w którym obecnie mieszkam, nie wyraził zgody zameldowania mnie”. To wystarczy dla postępowania w naszej sprawie.

Meldunek – krok po kroku

Chciałbyś się zameldować, ale wydaje ci się, że to skomplikowane i czasochłonne? Nic bardziej mylnego.

Nie musisz już wymeldowywać się z poprzedniego miejsca pobytu stałego. Teraz wszystkie formalności załatwisz za pośrednictwem naszego urzędu. Cała procedura zameldowania trwa około 10 minut. Wystarczy, że skompletujesz dokumenty. Możliwe, że niektóre już masz „pod ręką”.

1. Dowód osobisty – prawdopodobnie znajdziesz go w swoim portfelu.
2. Wypełniony druk zgłoszenia pobytu stałego – do wypełnienia na miejscu, tj. w urzędzie.
3. Odpis skrócony aktu urodzenia (dotyczy osób niepełnoletnich). Jeśli masz taki dokument w domu, weź go ze sobą. Nie posiadasz? Trudno, zameldujemy bez niego.
4. Dokument potwierdzający tytuł prawny do nieruchomości (w oryginale – do wglądu). Może to być wyciąg z księgi wieczystej, akt notarialny, decyzja administracyjna, umowa cywilnoprawna. Jeżeli nieruchomość nie jest twoją własnością, to właściciel musi potwierdzić fakt twojego pobytu w mieszkaniu/domu w formie czytelnego podpisu.

Co jeszcze powinieneś wiedzieć? (Zmiany od 1 stycznia 2013 r.)

1. Wydłużył się termin na zgłoszenie meldunku – teraz to aż 30 dni.
2. Nie musisz meldować się na pobyt czasowy nieprzekraczający 3 miesięcy.
3. Formalności meldunkowe w urzędzie może za ciebie dopełnić ustanowiony pełnomocnik.
4. Nie zapłacisz kary za niedopełnienie obowiązku meldunkowego.
5. Zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące cudzoziemców oraz obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin. Cudzoziemiec będący obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, obywatelem państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, lub obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej oraz członek rodziny takiego cudzoziemca przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

Cudzoziemiec inny niż wskazany powyżej, przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące najpóźniej w 4. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca, chyba że jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przekracza 14 dni.

Źródło i więcej informacji: www.msw.gov.pl 

Marija Jakubowycz
(październik 2014 r.)

Warto poczytać pozostałe > Marija Jakubowycz

Czy cudzoziemcy mieszkający w Polsce muszą płacić podatki?

- TAK. I jeszcze raz TAK.

Zanim jednak cudzoziemiec zacznie płacić podatki w Polsce, powinien udać się do urzędu skarbowego zgodnego z miejscem zamieszkania i otrzymać NIP, czyli identyfikacyjny numer płatnika podatku.

Niedawno jeszcze uzyskanie NIP-u dla cudzoziemca nie było tak aktualne i niezbędne, ponieważ pozyskiwano PESEL – bardziej uniwersalny numer identyfikacyjny dla podatników i ubezpieczonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Jednak od 2014 roku PESEL nie jest już wydawany cudzoziemcom, którzy znajdują się w Polsce w ramach pobytu czasowego lub niedawno przybyli do Polski. 

I właśnie w takich przypadkach należy otrzymać NIP. Co oznacza udanie się do urzędu skarbowego zgodnego z miejscem zamieszkania? Na przykład: mieszkam w Warszawie przy ul. Ostródzkiej, ta ulica znajduje się w dzielnicy Białołęka. Podstawowy krok to odnalezienie urzędu skarbowego (US), który obsługuje mieszkańców dzielnicy Białołęka. Najlepiej skorzystać oczywiście z wyszukiwarki i wpisać hasło: „Urząd Skarbowy Warszawa Białołęka”. Wtedy otrzymamy informację, że dzielnica Białołęka nie ma odrębnego urzędu skarbowego, tylko istnieje jedyny urząd skarbowy dla dwóch dzielnic – Targówka i Białołęki. Znajduje się on przy ul. Dąbrowszczaków 14, blisko pl. Hallera.
Wielokrotnie załatwiałam sprawy cudzoziemców w tym urzędzie i mogę pochwalić obsługę, która jest pomocna i nie stara się obciążać interesantów zbędnymi poleceniami (dotyczącymi np. doniesienia kolejnych dokumentów). Zarówno ja, jak i inni pracownicy Fundacji Ternopilska, na przykładzie tego urzędu nauczyliśmy się, że w praktyce dla uzyskania NIP-u należy wypełnić formularz NIP-7 oraz mieć przy sobie paszport i kopię pierwszej strony paszportu.To

w teorii wszystko. Niestety w innych oddziałach warszawskich Urzędu Skarbowego (i nie tylko warszawskich) mogą być wymagane dodatkowe dokumenty. Zdarza się więc, że cudzoziemcy muszą kilka razy odwiedzić urząd, zanim uda im załatwić tak prostą sprawę jak uzyskanie NIP-u. Po złożeniu formularza NIP-7 i kopii pierwszej strony paszportu po 3–4 dniach US wysyła list z nadanym numerem. Usługa ta jest bezpłatna. 

Uzyskanie NIP-u reguluje ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników z dnia 13 października 1995 roku. Ustawa zawiera tylko 23 artykuły i polecam jej przeczytanie wszystkim osobom zainteresowanym zgłębieniem teoretycznej wiedzy, która nie tylko ułatwi załatwianie spraw urzędowych, ale także pozwoli jeszcze pomóc innym. Z kolei z ustawy o ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997 roku możemy wiele dowiedzieć się o działalności w zakresie zobowiązań podatkowych, informacji podatkowych, postępowań podatkowych, kontroli podatkowej i tajemnicy skarbowej.

Do czego służy NIP?

Posiadanie tego numeru czyni z cudzoziemca rezydenta kraju, co oznacza, że pracując w Polsce, musi płacić podatki oraz uzyskuje ulgi i wszystkie przysługujące mu zwroty podatków.

Teraz spróbuję w kilku pytaniach opisać prawa i obowiązki podatników podatku:

- Czy wiecie, co to jest deklaracja podatkowa i jakie prawa przysługują w urzędzie skarbowym w Polsce? Najważniejsza i najbardziej rozpowszechniona deklaracja podatkowa to PIT-37, gdzie należy wykazać wszystkie dochody, koszty oraz zaliczki zapłaconych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych ( w tej deklaracji można również ulgi, które mogą nam przysługiwać).

- Czy znacie swoje obowiązki przed urzędem skarbowym w Polsce? Najważniejszym z nich dla wszystkich pracujących osób jest złożenie deklaracji PIT-37 do 30 kwietnia każdego roku.

- Czy wiecie o tym, że pracując legalnie w Polsce, macie prawo do zwrotu zaliczki podatku i korzystania z ulg podatkowych, które wam przysługują?
A można otrzymać zwrot zaliczki podatkowej za cały rok pracy!

- Czy słyszeliście o tym, że pracując legalnie w Polsce, powinniście otrzymać od swojego pracodawcy deklarację PIT-11? Zapytajcie swoich pracodawców o to! Poinformujcie ich o swoim aktualnym adresie zamieszkania, gdzie ma być wysyłana korespondencja lub umówcie się na odbiór osobisty dokumentów. Zgodnie z prawem formularz PIT-11 można otrzymać od pracodawcy nawet drogą mailową.

- Czy wiecie, że można otrzymać ulgę na dzieci do 18. roku życia oraz na dzieci studiujące do 25. roku życia ? Taka ulga wynosi nawet do 1100 zł rocznie!

Posiadanie NIP-u nie tylko ułatwi i umożliwi wysyłanie deklaracji do urzędu skarbowego, ale pozwoli też uniknąć podwójnego opodatkowania. Posiadając NIP i pracując legalnie w Polsce, można uniknąć niemiłej niespodzianki, gdy z kraju ojczystego przyjdzie do nas zawiadomienie o konieczności zapłacenia podatku od dochodów uzyskanych w Polsce.

 

Czytaj dalej >

Cudzoziemiec w Wydziale Spraw Cudzoziemców

Cudzoziemiec w Wydziale Spraw Cudzoziemców czuje się zagubiony bez względu na wiek, wykształcenie czy status społeczny. Przez ostatnie 5 lat wydział ten w Warszawie, na słynnej już ulicy Długiej 5, znacząco się zmienił, zwłaszcza jeśli chodzi o jakość obsługi, dostępność informacji dla cudzoziemców (w kilku językach), otwartość kierownictwa wydziału na wprowadzenie zmian i przyjęcie uwag. Zmiany te nie następowały od razu, tylko po wielu spotkaniach i forach, konsultacjach społecznych, zmianach w prawie. Niebagatelny wkład w to przeobrażenie miały organizacje pozarządowe. Ich wpływ był wręcz niewidoczny na co dzień dla licznych klientów wydziału. Jednak wiele zmian mają zespołowy albo indywidualny adres ngo z Warszawy i województwa mazowieckiego.

Czytaj dalej >

O przewlekłych procedurach w Wydziale Spraw Cudzoziemców

Na dzień dzisiejszy (maj/czerwiec 2015) sytuacja w Wydziale Spraw Cudzoziemców nie daje powodów do optymizmu. Pomimo wielu pozytywnych zmian i niedawno przeprowadzonego Dnia Otwartego na ul. Długiej 5 codzienna rutyna jest nieskończoną grą bez zasad dla cudzoziemców i ich rodzin, pracodawców cudzoziemców, uczelni, gdzie uczą się obcokrajowcy.

Czytaj dalej >

Co to jest numer PESEL? Jak go otrzymać?

Bardzo często cudzoziemcy pytają mnie, czy PESEL jest obowiązkowy dla uzyskania karty pobytu.

Opowiadam wtedy, że w tym przypadku nie jest obowiązkowy.

Jednak PESEL jest konieczny do codziennego funkcjonowania w Polsce, a przynajmniej znacznie je ułatwia. Wszystkie polskie systemy informatyczne, gdzie są wprowadzane dane osobowe, potrzebują podania numeru PESEL poszczególnej osoby, m.in. systemy dotyczące ubezpieczeń społecznych (ZUS), ubezpieczeń zdrowotnych (eWUŚ), ubezpieczeń prywatnych (np. PZU, Warta, Aviva) oraz urząd skarbowy, gdzie składa się roczne zeznania o dochodach. Pesel jest konieczny również przy zakładaniu konta bankowego.

Czytaj dalej >

"Z" jak zezwolenie na pracę

Chciałabym zacząć od pozytywów, jednak pierwsze zdanie tekstu zaczyna się od słów…

Niestety polski pracodawca niechętnie zatrudnia cudzoziemca z dotrzymaniem wszystkich norm prawa. Polski pracodawca wcale nie musi być i nie jest złem samym w sobie, zgrozą dla cudzoziemca, jednak zawiłe przypisy prawne, nieproporcjonalnie duże koszty zatrudnienia pracowników powodują, że pracodawcy szukają łatwiejszych dróg w dokumentowaniu wszystkich sytuacji zachodzących w ich zakładach, firmach czy spółkach.

Czytaj dalej >

Państwowe instytucje wywołują u mnie lęk…

Państwowe instytucje wywołują u mnie lęk…

Podczas pisania felietonu z moją ukraińską koleżanką na temat cudzoziemców i polskich urzędów państwowych postanowiłam pokazać, jak swoich petentów traktują ukraińscy urzędnicy. Załatwianie spraw urzędowych przez samych Polaków może krótko zobrazować retoryczne pytanie mojej polskiej koleżanki z organizacji pozarządowej: „A czy u was na Ukrainie też tak potwornie ciężko załatwia się sprawy w urzędach?”.

Zagadnienia związane ze sprawami urzędowymi wywołują w przeważającej większości negatywne emocje. Z takim nastawieniem do spraw urzędowych przyjeżdża wielu cudzoziemców, jeśli nie większość. Ale w tym tekście nie będzie o tym, co ich czeka tutaj, w Polsce, tylko napiszę o doświadczeniu ukraińskim, które na długo określiło świadomość i przekonania między innymi osoby, która właśnie z tym negatywnym nastawieniem wobec urzędów państwowych rozpoczyna nowe życie w nowym kraju.

No i wiecznie aktualny i potrzebny Janusz Weiss z radiowej Jedynki i jego program „Czego nie wiesz i nie boisz się zapytać”, dedykowany jak zawsze obywatelowi w urzędzie polskim (i znów ten lęk…).

Czytaj dalej >

Wyjeżdżam z kraju… Co zabrać ze sobą w drogę?

Wyjeżdżam z kraju… Co zabrać ze sobą w drogę? 

Nie zawsze kwiat potrafi rozkwitnąć tam, gdzie wyrośnie…

Zbieram się…

W życiu trafiają się momenty znaczących zmian dotyczących miejsca naszego pobytu. Na otwierającym się horyzoncie niespodziewanie lub planowo widać nieturystyczną wycieczkę w celu przeżycia emocji i zobaczenia atrakcji, tylko początek nowego życia na obczyźnie. Okoliczności zmuszają do pozostawienia dawno już zamieszkałego domu (ciepłego i swojskiego) i wicia gniazda w nowym, obcym miejscu. Co należałoby wziąć ze sobą, a czego nie warto zabierać w taką podróż do nowego świata? Zastanówmy się nad tym.

Czytaj dalej >

Wyemigrować z Ukrainy? O rany! Od czego zacząć?

Taki to człowiek już jest, że zawsze mu mało pieniędzy, i wydawałoby się, że gdzieś tam zawsze jest lepiej… Uważam, że ta cecha bardzo silnie przejawia się u Ukraińców – TAM jest lepiej… Niejeden sobie myśli, że jego kłopoty to sprawy bytowe czy finansowe. Jednak gdy wyjedzie, okazuje się że problem tkwi w nim samym – w kompleksach, stereotypach, zachowaniach, przekonaniach, emocjach, lenistwie...

Czytaj dalej >

Skomentuj

Ogłoszenia
Aktualności
Archiwum

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.