FAQ - Co zrobić w przypadku porwania dziecka przez jednego z rodziców?

Nie ma niestety jednego schematu wyjaśniającego, co robić w przypadku porwania rodzicielskiego, gdyż w zależności od konkretnej sytuacji oraz zakresu władzy rodzicielskiej i sposobu sprawowania opieki nad dzieckiem działania, które należy podjąć, będą wyglądały nieco inaczej. Warto jednak poznać pewne mechanizmy wspólne, a przede wszystkim podmioty, które – w razie gdyby doszło do porwania – będą w stanie udzielić nam profesjonalnej pomocy i wsparcia.

Jeżeli doszło do porwania dziecka, nie znamy i nie możemy ustalić miejsca jego pobytu, to zdarzenie przypomina zaginięcie. W takiej sytuacji należy jak najszybciej udać się na policję i zawiadomić o tym. Często słyszy się, że aby zgłosić zaginięcie, od zdarzenia powinny upłynąć co najmniej 24 godziny, co nie jest prawdą. Przyjęcie zgłoszenia przez policję nie jest uzależnione od upływu czasu, wręcz przeciwnie – trzeba działać natychmiast! Funkcjonariusz powinien poinformować składającego zawiadomienie o organizacjach udzielających pomocy prawnej lub wsparcia psychologicznego członkom rodzin osób zaginionych oraz o całodobowej bezpłatnej linii 116 000 – europejskiej infolinii służącej odnajdowaniu zaginionych dzieci. Osobie składającej zawiadomienie o zaginięciu wydaje się potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia. Poszukiwania kończy się m.in. gdy odnaleziono osobę zaginioną, przy czym za odnalezienie rozumie się nawiązanie z nią bezpośredniego kontaktu, także gdy ustalono miejsce pobytu takiej osoby lub gdy powróciła ona do miejsca swojego pobytu.

Ponadto rodzic, który posiada pełnię władzy rodzicielskiej lub jego władza jest ograniczona do decydowania o istotnych sprawach dziecka, może w każdej chwili zwrócić się do sądu opiekuńczego z wnioskiem o odebranie dziecka drugiemu rodzicowi. Jeżeli miejsce pobytu dziecka nie jest znane, wówczas sąd zleci policji ustalenie miejsca jego pobytu, wydając ogólnopolski nakaz poszukiwań. Postępowanie przed sądem – jeśli wniosek był uzasadniony – kończy się postanowieniem o odebraniu dziecka rodzicowi, które wskazuje termin na dobrowolne oddanie dziecka. Jeżeli dziecko nie zostanie dobrowolnie przekazane rodzicowi, sąd zleci jego przymusowe odebranie.

W każdym przypadku porwania lub zaginięcia dziecka warto skontaktować się z Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych ITAKA – organizacją pozarządową, która bezpłatnie pomaga w poszukiwaniu osób zaginionych, udziela wsparcia dla rodzin i zajmuje się profilaktyką zaginięć (tel. 801 24 70 70, 22 654 70 70 lub 116 000 – wskazany już wcześniej numer alarmujący o zaginięciu dziecka). Zachęcamy również do odwiedzenia strony fundacji: http://www.itaka.org.pl

Zupełnie inaczej będzie wyglądała sytuacja, gdy dziecko zostanie uprowadzone za granicę. Wówczas jego powrót do kraju, z którego zostało bezprawnie wywiezione, będzie się odbywał w oparciu o postanowienia konwencji haskiej o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę. Konwencja ma zastosowanie do każdego dziecka, które bezpośrednio przed uprowadzeniem miało miejsce stałego pobytu w państwie będącym stroną konwencji, pod warunkiem że nie ukończyło 16. roku życia. Miejsca stałego pobytu nie należy utożsamiać z zezwoleniem na pobyt stały.

Aby móc zastosować postanowienia konwencji, uprowadzenie musi mieć charakter bezprawny, co jest rozumiane jako naruszenie prawa do opieki wynikającego z prawa państwa, w którym dziecko bezpośrednio przed uprowadzeniem miało miejsce stałego zamieszkania, lub z orzeczenia sądowego, administracyjnego albo ugody mającej moc prawną, jeżeli w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawo to było skutecznie wykonywane.

Wnioski o powrót dziecka w trybie konwencji można składać bezpośrednio do organu państwa, w którym znajduje się uprowadzone dziecko, albo za pośrednictwem Wydziału Prawa Międzynarodowego Ministerstwa Sprawiedliwości. Postępowanie takie nie rodzi konieczności poniesienia kosztów sądowych, wnioskodawcę obciąża natomiast koszt tłumaczenia dokumentów.

W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji na temat postępowania prowadzonego w trybie konwencji haskiej zachęcamy do odwiedzenia strony:
https://bip.ms.gov.pl/pl/ministerstwo/wspolpraca-miedzynarodowa/konwencja-haska-dot-uprowadzenia-dziecka/ Znajdą Państwo na niej nie tylko praktyczne wskazówki dotyczące sposobu wypełnienia wniosku oraz przebiegu postępowania, ale także niezbędne dane teleadresowe.

Podstawa prawna:

1. Konwencja dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę sporządzona w Hadze dnia 25 października 1980 r.
2. Zarządzenie Komendanta Głównego Policji z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie prowadzenia przez Policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich.

Skomentuj

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.